بررسی عوامل خانوادگی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در راستای توسعه و ترویج فرهنگ اقامه نماز (مطالعه موردی دانشگاه فرهنگیان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان تهران ایران.

چکیده

پیشینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر تحلیل و بررسی عوامل مؤثر در راستای توسعه و ترویج فرهنگ نماز (مطالعه موردی دانشگاه فرهنگیان) است. روش ‏ها‏: در این راستا از روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بهره گرفته شده است. بر این اساس جامعه آماری پژوهش، دانشجویان دانشگاه فرهنگیان، مدیران سطح بالای دانشگاه، روحانیون در دانشگاه فرهنگیان بوده که تعداد 725 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی خوشه‏ای به‏عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند؛ و برای گردآوری داده‏ها از پرسشنامه خودساخته محققین با الهام از الگوی دین‏داری کلارک استارک استفاده شده است. روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی تأیید میزان پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 0/76، گزارش شده است. یافته ‏ها: بر اساس نتایج پژوهش، نشان داد از منظر وضعیت‏سنجی اقامه نماز، مناسک دینی، پیامد دینی، باور و دانش دینی به ترتیب در اولویت‏های اول تا چهارم قرار دارد و در بین عوامل مؤثر بر اقامه نماز، عوامل اجتماعی-فرهنگی دارای بیشترین تأثیر و عوامل خانوادگی، سیاسی –اقتصادی و عوامل فردی در مراحل بعدی قرار دارند. نتیجه ‏گیری: یافته‏های حاصل از این مطالعه دستاوردهای مناسبی برای مدیران، و مسئولان دانشگاه فرهنگیان به‏منظور نهادینه کردن انجام فریضه الهی نماز در بین دانشجومعلمان دارد.برای گردآوری داده‌ها ازپرسشنامه خودساخته محققین با الهام از الگوی دینداری کلارک استارک بهره‌برده شد.روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدمیزان پایایی آن با استفاده از آلفای کرنباخ 0/76 ،گزارش شده‌است.یافته‌های پژوهش نشان داد ازمنظر وضعیت‌سنجی اقامه نماز،مناسک دینی،پیامد دینی،باور ودانش دینی به ترتیب در اولویت های اول تا چهارم قراردارد و در بین عوامل موثر براقامه نماز،عوامل اجتماعی-فرهنگی دارای بیشترین تاثیر و عوامل خانوادگی،سیاسی –اقتصادی و عوامل فردی درمراحل بعدی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating Family, Social, Cultural, and Political Factors in Developing and Promoting the Culture of Performing Prayers: A Case Study of Farhangian University

نویسندگان [English]

  • Mahdi Mohamadzadeh
  • Mohamad Hosen Zareii Rzaeii
  • Ahmad Emadi
  • Ali Ramazani
Theology Department, Farhangian University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Background and Objectives: The aim of this study was to analyze the factors influencing the development and promotion of the culture of performing prayers (Salah) at Farhangian University. Methods: This research employed a descriptive survey method. The statistical population consisted of Farhangian University students, senior university administrators, and clerics affiliated with the university. A sample of 725 participants was selected using cluster random sampling. Data were collected using a researcher-made questionnaire inspired by Clark and Stark's religiosity model. The validity of the questionnaire was confirmed through factor analysis, and its reliability, as measured by Cronbach's alpha, was 0.76. Findings: The results indicated that, in terms of assessing the current state of prayer performance, the following dimensions were prioritized from first to fourth: religious rituals, religious consequences, religious belief, and religious knowledge. Regarding the factors influencing prayer, socio-cultural factors had the greatest impact, followed by family, political-economic, and individual factors. Conclusion: The findings of this study provide valuable insights for the administrators and officials of Farhangian University to institutionalize the observance of the divine duty of prayer among student-teachers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prayer
  • Farhangian University
  • Student -Teachers
  • Socio
  • Cultural Factors
  • Development Document

مراجع

ﺍﺭﺩﺳﺘﺎنی ﺳﺒﻴﻼﻥ، ﺷﻤس. (۱۳۷۹). راه‏های گسترش فرهنگ نماز در بین دانش‌آموزان مقطع متوسطه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ﺧﻮﺭﺍسگان، پایان‏نامه مقطع کارشناسی ارشد.
اسماعیلی، حسین، و موسوی نسب، سید محمدرضا. (۱۳۹۳). بررسی زمینه‏های فرهنگی اثرگذار بر استقبال و عدم استقبال جوانان از مساجد؛ ازنظر دانشجویان دانشگاه پیام نور الیگودرز. فصلنامه معرفت، 208.
آقایانی چاوشی، جعفر، و همکاران. (۱۳۸۷). بررسی‏ رابطه نماز با جهت‏گیری مذهبی و سلامت روانی. فصلنامه علوم رفتاری، 2(2).
برگر، پیتر؛ برگر، بریجت و کلنر، هانسفرید. (۱۳۸۱). ذهن بیخانمان؛ آگاهی و نوسازی. ترجمه محمد ساوجی. تهران: نشر نی.
 بشارت نیا، فاطمه، صفرنژاد بروجنی، علی و جمالیان زاده، سید برزو. (۱۳۹۷). عوامل اثرگذار در جذب دانش‌آموزان به نماز جماعت، یازدهمین کنفرانس بین‏المللی روان‌شناسی و علوم اجتماعی.
توسلی، غلام عباس و مرشدی، ابوالفضل. (۱۳۸۵). بررسی سطح دین‏داری و گرایش‏های دینی دانشجویان مطالعه موردی: دانشگاه صنعتی امیرکبیر. 7(4).
جوادی محمدجعفر، سادیی علی. (۱۳۷۶). بررسی عوامل مدرسه‏ای تأثیرگذار بر رغبت دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه به نماز. فصلنامه تازه‏های تحقیق در دانشگاه‏ها و مراکز تحقیقات ایران، 5(1).
حسینی، میر سعید و دلاویز، خلیل. (۱۳۹۰). بررسی عوامل مؤثر در جذب دانشجویان به نماز، همایش رسالت دانشگاهیان در ترویج و توسعه فرهنگ نماز.
دورکیم، امیل. (۱۳۸۳). صور بنیانی حیات دینی، مترجم: باقر پرهام. تهران: نشر مرکز.
سراج‏زاده، سید حسین و توکلی، مهناز. (۱۳۸۰). بررسی تعریف عملیاتی دین‏مداری در پژوهش‏های اجتماعی. نامه پژوهش: فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 5(20 و 21).
طالبان، محمد. (۱۳۸۰). دین‏مداری در میان جوانان دانش‏آموز. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
عبدالهی سفیدان، حامد، عبدالاحدی مقدم، علی‏اکبر و دشتی، محمدتقی. (۱۴۰۰). فراتحلیل روند دین‏داری ایرانیان. فصلنامه مطالعات راهبردی، 24(92).
فرجی، مهدی، کاظمی، عباس. (1385). بررسی وضعیت دین‏داری در ایران: (با تأکید بر داده‏های پیمایش‏های سه دهه گذشته). فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، 2(6).
کاوسی، علی، مشکانی، محدثه، شورورزی نیره. (۱۳۹۶). بررسی میزان گرایش به نماز و عوامل مؤثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور. پژوهش در دین و سلامت، 5(3).
مرجایی، سید هادی. (۱۳۸۰). بررسی اعتقادات دینی در میان جوانان دانشگاهی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 5(20 و 21).
 
Aghayanichavoshi, J., et al. (2008). The relationship between prayer and religious orientation and mental health. Quarterly Journal of Behavioral Sciences, 2(2). [In Persian]
Basharat Nia, F., Safarnezhad Boroujeni, A., & Jamalianzadeh, S. B. (2018). Factors affecting the attraction of students to congregational prayer. Eleventh International Conference on Psychology and Social Sciences. [In Persian]
Berger, P. L., Berger, B., & Kellner, H. (2002). The homeless mind: Modernization and consciousness (M. Savoji, Trans.). Nashr-e Ney. (Original work published 1973). [In Persian]
Durkheim, E. (2004). The elementary forms of religious life (B. Parham, Trans.). Markaz Publication. (Original work published 1912). [In Persian]
Esmaeili, H., & Mousavi Nasab, S. M. (2014). Investigating the influential cultural contexts on the reception and non-reception of youth to mosques: From the perspective of Payame Noor University of Aligudarz students. Ma'rifat Quarterly, 23(208). [In Persian]
Faraji, M., & Kazemi, A. (2006). Investigating the state of religiosity in Iran: (With an emphasis on survey data from the past three decades). Iranian Quarterly of Cultural Research, 2(6). [In Persian]
Hosseini, M. S., & Delaviz, K. (2011). Investigating factors affecting the attraction of students to prayer. Conference on the Mission of Academics in Promoting and Developing the Culture of Prayer. [In Persian]
Javadi, M. J., & Sadi, A. (1997). Investigating school-related factors influencing the inclination of male and female high school students towards prayer. Quarterly Journal of New Research in Iranian Universities and Research Centers, 5(1). [In Persian]
Kavosi, A., Meshkani, M., & Shoorvarzi, N. (2017). Investigating the level of inclination towards prayer and its effective factors among students of Neyshabur University of Medical Sciences. Research in Religion and Health, 5(3). [In Persian]
Marjaee, S. H. (2001). Investigation of religious beliefs among university youth. Cultural Research Quarterly, 5(20-21). [In Persian]
Oroujestani Sibilaan, S. (2000). Ways to expand the culture of prayer among high school students [Master's thesis, Islamic Azad University, Khourasgan Branch]. [In Persian]
Serajzadeh, S. H., & Tavakoli, M. (2001). Investigating the operational definition of religiosity in social research. Nameh-ye Pajouhesh: Cultural Research Quarterly, 5(20-21). [In Persian]
Talebān, M. (2001). Religiosity among student youth. Research Institute for Culture, Art and Communication. [In Persian]
Tavassoli, G. A., & Morshedi, A. (2006). Investigating the level of religiosity and religious tendencies of students: A case study of Amirkabir University of Technology. Sociological Studies of Youth, 7(4). [In Persian]
Abdollahi Sefidān, H., Abdolahadi Moghadam, A. A., & Dashti, M. T. (2021). A meta-analysis of the trend of religiosity among Iranians. Strategic Studies Quarterly, 24(92). [In Persian]
 

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار