پدیدارشناختی تجربیات زیسته دختران دانش آموز مبتلا به ملال جنسیتی: مواجهه با محیط های آموزشی و فرایند های تعاملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه آزاد مرودشت، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

3 استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

4 استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

چکیده

پیشینه و اهداف: ملال جنسیتی به ناهماهنگی پایدار بین هویت جنسیتیِ تجربه‌شده فرد و جنس انتسابی او اشاره دارد. این پدیده، در بستر ناآگاهی‌های فرهنگی، ساختارهای جنسیت‌زدة نظام آموزشی و کاستی‌های الگوی شایستگی حرفه‌ای معلمان به چالشی عمیق برای افراد مبتلا تبدیل می‌شود. پیشینه پژوهش نشان می‌دهد نظام آموزشی ایران فاقد چارچوب‌های حمایتی برای دانش‌آموزان مبتلا به ملال جنسیتی است. روش‌ها‌: پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد کیفی و راهبرد پدیدارشناسی توصیفی و با روش نمونه‌گیری هدفمند تا تحقق اشباع نظری، تعداد 21 دانش‌آموز دختر 17 تا ۱۸ ساله‌ مبتلا به ملال جنسیتی را از کلینیک‌های تخصصی فعال در حوزه‌ مسائل جنسیتی انتخاب نمود. داده‌ها طی شش ماه با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش هفت مرحله‌ای کلایزی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج پژوهش پنج مضمون اصلی و 12 مضمون فرعی را آشکار ساخت. مضامین اصلی: نخست، شکاف دانش جنسیتی معلمان؛ دوم، عدم مهارت در مدیریت تعارض‌های هویتی؛ سوم، سیاست‌های جنسیت‌زده مدارس؛ چهارم، فقدان حمایت‌های نهادی و پنجم، راهبردهای انطباقی دانش‌آموزان. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهند که آسیب‌های روان‌شناختی و تحصیلی دانش‌آموزان مبتلا به ملال جنسیتی درنتیجه ناتوانی الگوهای شایستگی حرفه‌ای معلمان و ساختارهای انعطاف‌ناپذیر مدارس به تشدید این تجربه زیسته می‌انجامد. یافته‌ها ضرورت بازتعریف شایستگی‌های معلمان، بازنگری در دستورالعمل‌های حمایتی در مدارس و نهادهای تربیت‌معلم را تأیید می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Phenomenological Study of the Lived Experiences of Female Students with Gender Dysphoria: Encounters with Educational Environments and Interactive Processes

نویسندگان [English]

  • ali amjadi 1
  • Nadereh Sohrabi Shegefti 2
  • Siamak Samani Siamak Samani 3
  • Azarmidokht Rezaei 4
1 Ph.D. Student in Educational Psychology, Faculty of Psychology, Islamic Azad University, Marvdasht Branch, Shiraz, Iran
2 Corresponding author, Associate Professor, Department of Psychology, Marv.C., Islamic Azad University, Marvdasht, Iran
3 professor of Educational Psychology, Department of Psychology, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran
4 Assistant Professor of Educational Psychology, Department of Psychology, Marv.C., Islamic Azad University, Marvdasht, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives: This qualitative research adopted a descriptive phenomenological approach. Using purposive sampling and continuing until theoretical saturation, the study selected 21 female students with gender dysphoria, aged 17–18, from specialized clinics active in the field of gender issues. Data were collected over six months through semi-structured interviews and analyzed using Colaizzi's seven-step phenomenological method. Methods: This qualitative research adopted a descriptive phenomenological approach. Using purposive sampling and continuing until theoretical saturation, the study selected 21 female students with gender dysphoria, aged 17–18, from specialized clinics active in the field of gender issues. Data were collected over six months through semi-structured interviews and analyzed using Colaizzi's seven-step phenomenological method. Findings: The analysis of the data revealed five main themes and 12 sub-themes. The main themes are: First, the gender knowledge gap among teachers; Second, lack of skill in managing identity conflicts; Third, schools' gender-biased policies; Fourth, the absence of institutional support; and Fifth, students' adaptive strategies. Conclusion: The results demonstrate that the psychological and academic injuries experienced by students with gender dysphoria are intensified due to the inability of teachers' professional competency models and the inflexible structures of schools. The findings confirm the necessity of redefining teacher competencies, revising supportive guidelines in schools, and reforming teacher training institutions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender dysphoria
  • phenomenology
  • teacher-student interaction
  • Educational Structure
  • professional competency of teacher

مراجع

دانش مهر، حسین، خالق پناه، کمال و زندی سرابسوره، سهیلا. (1399). طرد از میدان آموزش و بازتولید نابرابری جنسیتی: تحلیل روایت زنان روستاهای شهرستان دهگلان. زن در توسعه و سیاست، ۱۸ (۱)، 105-129. https://doi.org/10.22059/jwdp.2020.294971.1007772
فرهمند، مهناز و دانافر، فاطمه. (1396). تحلیل مشکلات فردی - اجتماعی تراجنسی‌ها. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، ۶ (۴)، ۷۳۵–۷۶۵. https://sid.ir/paper/242835/fa
 قنبریان قلندر، پیمان، صالحی، مهدی و امینی فر، زهرا. (1403). واکاوی تجارب زیسته آموزگاران از دوره‌های یک‌ساله مهارت‌آموزی ماده ۲۸: چالش‌های پیوند نظریه و عمل. نظریه و عمل در تربیت معلمان، ۱۰ (۱۷)، ۲۸۱–۳۰۴. https://doi.org/10.48310/itt.2024.3355
مرآتی، علیرضا. (1400). اثربخشی آموزش مدل پیوند با مدرسه بر رضایت تحصیلی، خوش‌بینی آموزشی، بهزیستی روان‌شناختی و هیجان‌های پیشرفت دانش‌آموزان. نظریه و عمل در تربیت‌معلمان، ۷ (۱۲)، 185-212. https://doi.org/20.1001.1.26457156.1400.7.12.12.0
منصوری، سیروس و مرادی، رحیم. (1402). تجربۀ زیستۀ معلمان از دوره‌های آموزش ضمن خدمت: یک مطالعة پدیدارشناسانه. نظریه و عمل در تربیت معلمان، ۹ (۱۶)، ۵۱–82. https://doi.org/10.48310/itt.2023.3136
نادری، ندا و کشتی آرای، نرگس. (1401). موانع و چالش‌های فراروی تعلیم و تربیت جنسی در بعد ارزش‌های فرهنگی از دیدگاه معلمان مدارس دولتی دخترانه ابتدایی ناحیه یک اصفهان. رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها (۱)، 44-54. https://doi.org/10.22034/esbam.2022.166089
ولدبیگی، اقبال، زمانی، مریم، نهال گر، پریسا، صفری، سروش. (1401). واکاوی فرایندهای روانی-اجتماعی دانشجویان ترا جنسی دانشگاه تهران. رفاه اجتماعی، ۲۲ (۸۵)، ۳۰۱–337. http://refahj.swr.ac.ir/article-1-3726-fa.html
 یداللهی، انور، زارعی، محمدحسین و یاوری، اسداله. (1398). بررسی تطبیقی رویکرد سند ۲۰۳۰ و سند تحول بنیادین در آموزش‌وپرورش ایران به عدالت آموزشی جنسیتی. پژوهش حقوق عمومی، ۲۱ (۶۵)، ۱۷۱–1۹۸. https://doi.org/10.22054/qjpl.2019.34379.1910
 
Afrasiabi, H., & Junbakhsh, M. (2019). Meanings and experiences of being transgender: A qualitative study among transgender youth. The Qualitative Report, 24(8), 1866-1876. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2019.3594 [In Persian]
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Blair, E. E., & Deckman, S. L. (2022). Beyond pronouns: The case for gender-expansive and democratizing practice in teacher education. Teachers College Record, 124(8), 275-286. https://doi.org/10.1177/01614681221124194
Chen, C., Sonnert, G., & Sadler, P. (2019). The effect of first high school science teacher's gender and gender matching on students' science identity in college. Science Education, 104(1), 75-99. https://doi.org/10.1002/sce.21551
Cypress, B. S. (2017). Rigor or Reliability and Validity in Qualitative Research. Dimensions of Critical Care Nursing, 36, 253-263. https://doi.org/10.1097/DCC.0000000000000253
DeChants, J. P., Green, A., Price, M. N., & Davis, C. K. (2022). "I get treated poorly in regular school—why add to it?": Transgender girls' experiences choosing to play or not play sports. Transgender Health.
Dunkerly-Bean, J., & Ross, C. (2018). Beyond binary gender identities: Not the girl everyone sees: A transgender teen's experiences in a faith-based school. English Journal, 107(3), 13-18.
Galupo, M. P., Pulice-Farrow, L., & Lindley, L. (2020). Every time I get gendered male, I feel a pain in my chest: Understanding the social context for gender dysphoria. Stigma and Health, 5(2), 199-208. https://doi.org/10.1037/sah0000189
Hanifi Yarazizi, S., Ebrahizadeh Moussavian, B. S., Firouzabadi, M. S., Akbari, M, Khalili, M. (2023).Suicidal Ideations and Behavior among Transgender (Systematic Review). Razi J Med Sci., 30(6), 162-175. [In Persian]
Heidarifar, S. (2023). From gender segregation to epistemic segregation: A case study of the school system in Iran. Journal of Philosophy of Education, 57(4-5), 901. [In Persian]
Hidalgo, M. A., Chen, D., Garofalo, R., & Forbes, C. (2017). Perceived parental attitudes of gender expansiveness: Development and preliminary factor structure of a self-report youth questionnaire. Transgender Health, 2(1), 180-187. https://doi.org/10.1089/trgh.2017.0036
Jones, T., Smith, E., Ward, R., Dixon, J., Hillier, L., & Mitchell, A. (2015). School experiences of transgender and gender diverse students in Australia. Sex Education, 16(2), 156-171. https://doi.org/10.1080/14681811.2015.1080678
Kandjani, A., Sadeghpour, S., Samadirad, B., Mehrara, A., Hosseinnejad, P., & Shalchi, B. (2022). Demographic characteristics and personality disorders in people with gender dysphoria in East Azerbaijan Province, Iran. International Journal of Medical Toxicology and Forensic Medicine, 12(2), 36056. https://doi.org/10.32598/ijmtfm.v12i2.36056 [In Persian]
Kang, J., Hense, J., Scheersoi, A., & Keinonen, T. (2018). Gender study on the relationships between science interest and future career perspectives. International Journal of Science Education, 41(1), 80-101. https://doi.org/10.1080/09500693.2018.1534021
Kelley, J., Pullen Sansfaçon, A., Gelly, M. A., Chiniara, L., & Chadi, N. (2022). School Factors Strongly Impact Transgender and Non-Binary Youths' Well-Being. Children (Basel, Switzerland), 9(10), 1520. https://doi.org/10.3390/children9101520
Lee, C. (2020). Why LGBT teachers may make exceptional school leaders. Frontiers in Sociology, 5. https://doi.org/10.3389/fsoc.2020.00050
McGowan, A., Wright, S., & Sargeant, C. (2022). Living your truth: Views and experiences of transgender young people in secondary education. Educational and Child Psychology, 39(1), 27-43.
Meyer, E. J., Tilland-Stafford, A., & Airton, L. (2016). Transgender and gender-creative students in PK-12 schools: What we can learn from their teachers. Teachers College Record, 118(4), 1-50.
Mohammadi, F., Masoumi, S. Z., Tehranineshat, B., Oshvandi, K., & Bijani, M. (2023). Young transgender individuals' lived experiences of facing life's challenges: A qualitative study in Iran. Frontiers in Public Health, 11, 1134237. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1134237 [In Persian]
Nematollahi, A., Gharibzadeh, S., & Farnam, F. (2022). Quality of life and mental health in Iranian transgender women: socio-demographic differences. International Journal of Medical Toxicology and Forensic Medicine, 12, 35133. https://doi.org/10.32598/ijmtfm.vi.35133 [In Persian]
Olson-Kennedy, J., Chan, Y. M., Garofalo, R., Spack, N., Chen, D., Clark, L., Ehrensaft, D., Hidalgo, M., Tishelman, A., & Rosenthal, S. (2019). Impact of Early Medical Treatment for Transgender Youth: Protocol for the Longitudinal, Observational Trans Youth Care Study. JMIR Research Protocols, 8(7), e14434. https://doi.org/10.2196/14434
Ozturk, M. B., & Tatli, A. (2016). Gender identity inclusion in the workplace: broadening diversity management research and practice through the case of transgender employees in the UK. International Journal of Human Resource Management, 27, 781-802. https://doi.org/10.1080/09585192.2015.1042902
Payne, E. (2018). Refusing relevance: School administrator resistance to offering professional development addressing LGBTQ issues in schools. Educational Administration Quarterly.
Peterson, C., Matthews, A., Copps-Smith, E., & Conard, L. (2016). Suicidality, self-harm, and body dissatisfaction in transgender adolescents and emerging adults with gender dysphoria. Suicide and Life-Threatening Behavior, 47(4), 475-482. https://doi.org/10.1111/sltb.12289
Seelman, K. L. (2016). Transgender adults' access to college bathrooms and housing and the relationship to suicidality. Journal of Homosexuality, 63(10), 1378-1399. https://doi.org/10.1080/00918369.2016.1157998
Taghavian, N., & Kia, H. (2021). Sexual and gender oppression situations at Iranian universities. Iranian Journal of Educational Sociology, 4(3), 232-244. https://doi.org/10.52547/ijes.4.3.232 [In Persian]
Talaei, A., Hedjazi, A., Badieyan Moosavi, N., Dadgarmoghaddam, M., Lotfinejad, N., & Khorashad, B. S. (2022). The epidemiology of gender dysphoria in Iran: The first nationwide study. Archives of Sexual Behavior, 51(6), 1881-1889. https://doi.org/10.1007/s10508-021-02250-y [In Persian]
Turban, J. L., King, D., Li, J. J., & Keuroghlian, A. S. (2021). Timing of Social Transition for Transgender and Gender Diverse Youth, K-12 Harassment, and Adult Mental Health Outcomes. Journal of Adolescent Health, 69(6), 991-998. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2021.06.001
Tyni, K., Wurm, M., Nordstrom, T., & Bratt, A. (2024). A systematic review and qualitative research synthesis of the lived experiences and coping of transgender and gender diverse youth 18 years or younger. International Journal of Transgender Health.
UNICEF. (2020). Education in danger: The impact of gender norms on transgender youth in the Middle East. UNICEF.
World Professional Association for Transgender Health (WPATH). (2022). Standards of Care for the Health of Transgender and Gender Diverse People, Version 8. https://www.wpath.org/publications/soc
Zare-ee, A., Don, Z., & Tohidian, I. (2016). Gender differences in students' ratings of university teachers in the Iranian education system. Learning and Teaching in Higher Education: Gulf Perspectives, 13(1), 19-35. https://doi.org/10.18538/lthe.v13.n1.232 [In Persian]

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار