بررسی اثربخشی آموزش توانمندی‌‌منش بر ذهن‌آگاهی و تعهد سازمانی معلمان دوره ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

چکیده

پیشینه و اهداف: هدف پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش توانمندی‌های منش بر ذهن‌آگاهی و تعهد سازمانی معلمان دوره ابتدایی شهر یزد در سال تحصیلی 1400-1401 بود. روش‌ها‌: روش پژوهش، از نوع طرح نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، تمامی معلمان دوره ابتدایی شهر یزد بود که 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌طور تصادفی 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌های ذهن‌آگاهی لانگر (2004)، تعهد سازمانی ناوی و همکاران (1395) بود. مقدار ضریب پایایی برای هر یک از پرسش‌نامه‌ها، با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 65/0 و 81/0 به دست آمد. برای گروه آزمایش به مدت 2 ماه (12 جلسه 50 دقیقه‌ای) آموزش توانمندی‌های منش با رویکرد سه فرآیندی آگاهی - کاوش - کاربرد (AEA) ارائه شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های تحلیل کوواریانس یک‌راهه (آنکوا) و مانکوا و نرم‌افزار SPSS26 استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد آموزش توانمندی‌های منش موجب افزایش ذهن‌آگاهی در معلمان در گروه آزمایش (66/59) شد. از سویی تفاوت معنی‌داری بین دو گروه آزمایش و گواه ازنظر تعهد سازمانی به دست نیامد. نتیجه‌گیری: درنتیجه، به دلیل آن‌که ذهن‌آگاهی، هوشیاربودن در تجارب کنونی همراه با پذیرش است و انجام تمرین‌های توانمندی منش که مستلزم توجه هدفمند به زمان حال است، لذا انجام این نوع تمرین‌ها در طول مدت آموزش، موجب افزایش ذهن‌آگاهی معلمان می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Effectiveness of Character Empowerment Training on Mindfulness and Organizational Commitment in Elementary School Teachers

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Mirzazadeh 1
  • Kazem Barzegar Bafroee 2
  • Hossain Hassani 3
1 Master of Educational Psychology, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
چکیده [English]

Background and Objectives: This research aimed to investigate the effectiveness of character empowerment training in mindfulness and organizational commitment of Elementary school teachers in Yazd City during the academic year 2021-2022. Methods: The applied research method employed a semi-experimental design with a pretest-posttest design, including a control group. The statistical population included all elementary school teachers in Yazd city. Thirty participants were selected using an available sampling method, with 15 participants randomly assigned to the experimental group and 15 to the control group. The research tools used were Langer's mindfulness questionnaire (2004) and Navi et al.'s organizational commitment Questionnaire (2015). The reliability coefficient of the questionnaires was obtained by Cronbach's alpha method, 0.65 and 0.81, respectively. The experimental group received character empowerment training using the three-step approach of Awareness-Exploration-Application (AEA) for two months, consisting of 12 sessions, each lasting 50 minutes. To analyze the data using SPSS 26 software, a one-way analysis of covariance (ANCOVA) tests was conducted, employing the MANCOVA text. Findings: The findings indicated that character empowerment training increased mindfulness in the experimental group teachers (59.66). However, there was no significant difference between the experimental and control groups regarding organizational commitment. Conclusion: As mindfulness is related to being alert to current experiences and acceptance, performing character empowerment exercises, which require focused attention on the present, helps increase mindfulness in teachers throughout the training.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Character empowerment
  • Mindfulness
  • Organizational Commitment
  • Elementary School
  • Positive Psychology

مراجع

خدایاری‌فرد، محمد، حجازی، الهه، حلمی، کتایون، و مقدم‌زاده، علی. (1400). تأثیر آموزش پیش از تولد مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر شکوفایی زنان. علوم روانشناختی، 20(105)، 1455-1470.  https://doi.org/10.52547/JPS.20.105.1455
خدایاری‌فرد، محمد، حسنی‌راد، مرجان، و حلمی، کتایون. (1399). مداخلات در توانمندی‌های منش: راهنمای عملی برای درمانگران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
خسروجردی، زهرا. (1398). رابطه توانمندی‌های منش و دلبستگی نوجوانان به والدین و همسالان با تعارض با پدر و مادر. خانواده پژوهی، 15(3)، 347-360. https://jfr.sbu.ac.ir/article_97765.html
خسروجردی، زهرا، حیدری، محمود، قنبری، سعید، و پاکدامن، شهلا. (1399). تأثیر آموزش توانمندی‌های منش بر اهداف تبحری نوجوانان: نقش شادکامی. پژوهشنامه روانشناسی مثبت، 6(4)، 93-108. https://doi.org/10.22108/ppls.2021.125165.1993
قاسمی، علی، کدیور، پروین، کرامتی، هادی، و عرب‌زاده، مهدی. (1398). بررسی روایی و پایایی پرسشنامه چهار عاملی هیجانات معلمان. اندیشه‌های نوین تربیتی، 15(2)، 7-30.  https://doi.org/10.22051/jontoe.2019.21820.2319
کاظمی، نواب، حسین‌خانزاده، عباسعلی، رسول‌زاده، وحید، و محمدی، سید تقی. (1399). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر فرسودگی شغلی و خوش‌بینی آموزشی معلمان ابتدایی. مشاوره شغلی و سازمانی، 12(43)، 51-72. https://doi.org/10.52547/jcoc.12.2.51
کرامتی، معصومه، رحمانی، مریم، و علیزاده موسوی، ابراهیم. (1398). بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر خودکارآمدی و روحیه معلمان زن شهر مشهد. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 10(36)، 165-176. https://doi.org/20.1001.1.22285516.1398.10.36.9.6
مرادی، مهرناز، خانجانی، مهدی، و عسگری، محمد. (1400). رابطه توانمندی‌های منش، تناسب فرد-شغل و درگیری شغلی با بهزیستی سازمانی در تأمین اجتماعی. روانشناسی کاربردی، 15(3)، 449-476.  https://doi.org/10.52547/apsy.2021.220404.1001
معماری، هنگامه، و حمیدی، فریده. (1395). هنجاریابی مقیاس ذهن‌آگاهی لانگر برای معلمان. مطالعات آموزش و یادگیری، 5(1)، 49-63. https://doi.org/20.1001.1.2423494.1395.5.1.3.3
ناوی، زهرا، بذرافشان مقدم، مجتبی، حسین‌قلی‌زاده، رضوان، و کارشکی، حسین. (1395). نقش ویژگی‌های شخصیتی و ویژگی‌های شغلی در پیش‌بینی تعهد سازمانی معلمان. مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 9(1)، 143-162.  https://mpes.sbu.ac.ir/article_98424.html
 
Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
Biswas-Diener, R., Kashdan, T. B., & Minhas, G. (2011). A dynamic approach to psychological strength development and intervention. The Journal of Positive Psychology, 6(2), 106-118. https://doi.org/10.1080/17439760.2010.545429
Butler, L. D., Mercer, K. A., McClain-Meeder, K., Horne, D. M., & Dudley, M. (2019). Six domains of self-care: Attending to the whole person. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 29(1), 107-124. https://doi.org/10.1080/10911359.2018.1482483
Deschamps, P. (2016). The role of individual character strengths in adolescent academic achievement and risky school behavior [Doctoral dissertation, Wayne State University]. DigitalCommons@WayneState. https://digitalcommons.wayne.edu/oa_dissertations/1439
Duan, W., Bu, H., Zhao, J., & Guo, X. (2019). Examining the mediating roles of strengths knowledge and strengths use in a 1-year single-session character strength-based cognitive intervention. Journal of Happiness Studies, 20(6), 1673-1688. https://doi.org/10.1007/s10902-018-0014-z
Emanuel, A. S., Updegraff, J. A., Kalmbach, D. A., & Ciesla, J. A. (2010). The role of mindfulness facets in affective forecasting. Personality and Individual Differences, 49(7), 815-818. https://doi.org/10.1016/j.paid.2010.06.012
Ghasemi, A., Kadiwar, P., Keramati, H., & Arabzadeh, M. (2019). The investigation of validity and reliability of four factors teacher emotions questionnaire. The Journal of New Thoughts on Education, 15(2), 7-30. https://doi.org/10.22051/jontoe.2019.21820.2319 (In Persian)
Hart, R., Ivtzan, I., & Hart, D. (2013). Mind the gap in mindfulness research: A comparative account of the leading schools of thought. Review of General Psychology, 17(4), 453-466. https://doi.org/10.1037/a0035212
Harzer, C., & Ruch, W. (2012). When the job is a calling: The role of applying one's signature strengths at work. The Journal of Positive Psychology, 7(5), 362-371. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.702784
Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2014). Acceptance and commitment therapy: An experiential approach to behavior change (2nd ed.). Guilford Press.
Hayes-Skelton, S. A., Calloway, A., Roemer, L., & Orsillo, S. M. (2015). Decentering as a potential common mechanism across two therapies for generalized anxiety disorder. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 83(2), 395-404. https://doi.org/10.1037/a0038305
Heintz, S., & Ruch, W. (2019). Character strengths and job satisfaction: Differential relationships across occupational groups and adulthood. Applied Research in Quality of Life, 15, 503-527. https://doi.org/10.1007/s11482-018-9691-3
Hofner, S. D. (1996). Productive behaviors of global business teams. International Journal of Intercultural Relations, 20(2), 227-259. https://doi.org/10.1016/0147-1767(95)00043-7
Hong, J., Nie, Y., Heddy, B., Gimonobe, J. F., Xu, Y., & Ito, K. (2016). Revising and validating Achievement Emotions Questionnaire-Teachers (AEQ-T). International Journal of Educational Psychology, 5(1), 80-107. https://doi.org/10.17583/ijep.2016.1395
Ivtzan, I., Niemiec, R. M., & Briscoe, C. (2016). A study investigating the effects of Mindfulness-Based Strengths Practice (MBSP) on wellbeing. International Journal of Wellbeing, 6(2), 1-13. https://doi.org/10.5502/ijw.v6i2.557
Janssen, M., Heerkens, Y., van der Heijden, B. I. J. M., Korzilius, H., Peters, P., & Engels, J. (2022). Effects of mindfulness-based stress reduction and an organisational health intervention on Dutch teachers' mental health. Health Promotion International, 38(3), daac008. https://doi.org/10.1093/heapro/daac008
Kabat-Zinn, J. (1990). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. Dell Publishing.
Kaneshhiro, P. (2008). Analyzing the organizational justice, trust, and commitment relationship in a public organization [Doctoral dissertation, Northcentral University].
Karamati, M., Rahmani, M., & Alizadeh Mousavi, E. (2019). Investigating the effectiveness of mindfulness training on the self-efficacy and morale of female teachers in Mashhad. Psychological Methods and Models, 10(36), 165-176. https://doi.org/20.1001.1.22285516.1398.10.36.9.6 (In Persian)
Kazemi, N., Hossein Khanzadeh, A., Rasoulzadeh, V., & Mohammadi, S. T. (2020). The effectiveness of mindfulness education on job burnout and educational optimism in primary school teachers. Career and Organizational Counseling, 12(43), 51-72. https://doi.org/10.52547/jcoc.12.2.51 (In Persian)
Khodayarifard, M., Hassni Rad, M., & Helma, K. (2020). Interventions in character abilities, a practical guide for clinicians. Tehran University Press. (In Persian)
Khodayarifard, M., Hejazi, E., Helmi, K., & Moghadamzadeh, A. (2021). The effect of antenatal mindfulness-based character strength training on women's thriving. Journal of Psychological Science, 20(105), 1455-1470. https://doi.org/10.52547/JPS.20.105.1455 (In Persian)
Khosrojerdi, Z. (2019). Relation of character strengths and adolescence attachment to parent and peer with conflict to father and mother. Journal of Family Research, 15(3), 347-360. https://jfr.sbu.ac.ir/article_97765.html (In Persian)
Khosrojerdi, Z., Heidari, M., Ghanbari, S., & Pakdaman, S. (2021). The effect of character strengths training on adolescents' mastery goal: The role of happiness. Positive Psychology Research, 6(4), 93-108. https://doi.org/10.22108/ppls.2021.125165.1993 (In Persian)
Langer, E. J. (2004). Langer mindfulness scale user guide and technical manual. IDS Publishing.
Lee, E. B., Homan, K. J., Morrison, K. L., Ong, C. W., Levin, M. E., & Twohig, M. P. (2020). Acceptance and commitment therapy for trichotillomania: A randomized controlled trial of adults and adolescents. Behavior Modification, 44(1), 70-91. https://doi.org/10.1177/0145445518794366
Linehan, M. M. (1993). Skills training manual for treating borderline personality disorder. Guilford Press.
Luthans, F., & Youssef, C. M. (2007). Emerging positive organizational behavior. Journal of Management, 33(3), 321-349. https://doi.org/10.1177/0149206307300814
Me'mari, H., & Hamidi, F. (2016). Standardization of Langer Mindfulness Scale in women teachers. Educational and Scholastic Studies, 5(1), 49-63. https://doi.org/20.1001.1.2423494.1395.5.1.3.3 (In Persian)
Moradi, M., Khanjani, M., & Asgari, M. (2021). The relationship between character strengths, person-job fit and job involvement with organizational well-being in social security. Journal of Applied Psychology, 15(3), 449-476. https://doi.org/10.52547/apsy.2021.220404.1001 (In Persian)
Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 224-247. https://doi.org/10.1016/0001-8791(79)90072-1
Navi, Z., Bazafshan Moghadam, M., Hosseingholizadeh, R., & Kareshki, H. (2016). The role of personality characteristics and job characteristics in predicting organizational commitment of teachers. Journal of Management and Planning in Educational System, 9(1), 143-162. https://mpes.sbu.ac.ir/article_98424.html (In Persian)
Niemiec, R. M., & Lissing, J. (2016). Mindfulness-based strengths practice (MBSP) for enhancing well-being, life purpose, and positive relationships. In I. Ivtzan & T. Lomas (Eds.), Mindfulness in positive psychology: The science of meditation and wellbeing (pp. 15-36). Routledge.
Oppenheimer, M. F., Fialkov, C., Ecker, B., & Portnoy, S. (2014). Teaching to strengths: Character education for urban middle school students. Journal of Character Education, 10(2), 91-105.
Parks-Sheiner, A. C. (2009). Positive psychotherapy: Building a model of empirically supported self-help [Doctoral dissertation, University of Pennsylvania]. ProQuest Dissertations Publishing.
Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. American Psychological Association/Oxford University Press.
Proctor, C., Tsukayama, E., Wood, A. M., Maltby, J., Fox Eades, J. M., & Linley, P. A. (2011). Strength's gym: The impact of a character strengths-based intervention on the life satisfaction and well-being of adolescents. Journal of Positive Psychology, 6(5), 377-388. https://doi.org/10.1080/17439760.2011.594079
Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D. (2012). Mindfulness-based cognitive therapy for depression: A new approach to preventing relapse (2nd ed.). Guilford Press.
Shali, M., Joolaee, S., Hooshmand, A., Haghani, H., & Masoumi, H. (2016). The relationship between incidence of patient falls and nurses' professional commitment. Hayat, 22(1), 27-37. http://hayat.tums.ac.ir/article-1-1354-en.html
Shankland, R., & Rosset, E. (2016). Review of brief school-based positive psychological interventions: A taster for teachers and educators. Educational Psychology Review, 29(2), 363-392. https://doi.org/10.1007/s10648-016-9357-3
Stavraki, M., Artacho-Mata, E., Bajo, M., et al. (2022). The dark and light of human nature: Spanish adaptation of the light triad scale and its relationship with psychological well-being. Current Psychology. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03732-5
Ting, D. S., Teo, K., Betzler, B. K., Teo, Z. L., & Cheung, C. M. G. (2021). Detection of features associated with neovascular age-related macular degeneration in ethnically distinct data sets by an optical coherence tomography: Trained deep learning algorithm. British Journal of Ophthalmology, 105(8), 1133-1139. https://doi.org/10.1136/bjophthalmol-2020-316984
Utami, A. F., Bangun, Y. R., & Lantu, D. C. (2014). Understanding the role of emotional intelligence and trust to the relationship between organizational politics and organizational commitment. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 115, 378-386. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.02.444
White, M. A., & Waters, L. E. (2015). A case study of 'The Good School:' Examples of the use of Peterson's strengths-based approach with students. The Journal of Positive Psychology, 10(1), 69-76. https://doi.org/10.1080/17439760.2014.920408
Williams, M., & Penman, D. (2012). Mindfulness: A practical guide to finding peace in a frantic world. Piatkus.
Williams, M., Teasdale, J., Segal, Z., & Kabat-Zinn, J. (2017). The mindful way through depression: Freeing yourself from chronic unhappiness (2nd ed.). Guilford Press.
Yang, K. P. (2006). The spiritual intelligence of nurses in Taiwan. Journal of Nursing Research, 14(1), 24-35. https://doi.org/10.1097/01.JNR.0000387559.26694.0b
Yin, L. C., & Majid, R. A. (2018). The goodness of character strengths in education. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 8(6), 1237-1254.
نظریه و عمل در تربیت معلمان
دوره 10، شماره 18
مهر 1403
صفحه 167-182

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار